เรื่อง/ภาพ : ทีมข่าวเกษตรก้าวไกลไปด้วยกัน
ที่มา : www.kasetkaoklai.com
จากการเดินทางไกลตลอดปี 2561…เราชาวคณะ “เกษตรก้าวไกล” ที่มีคำห้อยท้ายว่า “ไปด้วยกัน” ได้ค้นพบว่ายังมีหลายสิ่งหลายอย่างที่น่าจะเติมเต็มให้การเดินทางครั้งใหม่เกิดความสมบูรณ์แบบมากขึ้น
We have witnessed the determination of many farmers who are striving to build more sustainable agricultural careers. Although various organisations have stepped in to provide support, the effectiveness and suitability of that assistance may differ from one situation to another. As an agricultural media organisation, we believe one of the most meaningful roles we can play is to connect the farming community with other sectors of Thai society and help people recognise that agriculture lies at the heart of Thailand. Whatever your profession—whether you are a doctor, nurse, engineer, architect, or work in another field—we invite you to take a moment to consider how each of us can contribute to the development and long-term sustainability of Thailand’s agricultural sector.
ท่านอย่าลืมนะว่า อาชีพการเกษตรเป็นอาชีพของบรรพบุรุษไทย เป็นอาชีพของพ่อแม่เราทุกคน และก็กำลังจะกลายเป็นอาชีพของลูกหลานไทย “ถ้าทำให้การเกษตรเจริญได้ ประเทศไทยของเราก็เจริญ” ขออนุญาตนำแนวพระบรมราโชวาทของในหลวงรัชกาลที่ 9 มากล่าวอ้าง

We were encouraged to see several political parties present policies aimed at developing Thailand’s agricultural sector during the recent election. One party even proposed making agricultural research a national priority—an initiative we believe deserves recognition and support. The government has emphasised the use of innovation and technology to drive national development under the Thailand 4.0 policy. Although this concept may seem complex or beyond the reach of some farmers, we see it in a much simpler way: creating greater value from what already exists. There is no need to begin with something distant or overly ambitious. Start by looking at what you already have—on your farm, in your orchard, or in your fishpond—and consider how it could be improved, developed, or transformed into a higher-value product.


ว่าแล้วก็ขอวกมาที่เรื่องราวของเกษตรก้าวไกล (ก่อนที่จะไปไกลมากกว่านี้) นั่นก็คือ การจัดกิจกรรม “ห้องเรียนกลางสวน” หรือ “หลักสูตรเกษตรกร” (ดำเนินการโดย Kaset Academy หน่วยงานเล็กๆ ของเราที่ตั้งมั่นว่าจะต้องสร้างเรื่องราวการเรียนรู้เพื่อเกษตรกรไทย Academy for Farmers) คำว่าห้องเรียนกลางสวนหมายถึง การจัดการเรียนรู้ในแปลงเกษตรหรือในสวนจริงๆ และเรียนรู้จากเกษตรกรหรือผู้รู้ตัวจริง (เรียนรู้สิ่งดีดีจากของจริง) ในความคิดของเราก็คือว่า ในประเทศไทยมีเกษตรกรหรือสวนจำนวนมากที่มีศักยภาพ สามารถที่จะเปิดเป็นห้องเรียนกลางสวนหรือโรงเรียนเกษตรกรได้…โรงเรียนที่ว่านี้ไม่จำเป็นต้องมีป้ายหรือลงทุนอะไรมากมาย ขอแค่มีองค์ความรู้ที่อยู่ในตัวของเกษตรกรคนนั้น และมีวิธีการถ่ายทอดที่ดี รวมทั้งวิธีการที่จะสื่อสารไปยังกลุ่มเป้าหมาย (โรงเรียนของเราจะต้องสิงสถิตอยู่ในอากาศหรือในโลกออนไลน์ครับ) ทั้งหมดนี้ไม่จำเป็นที่คนคนเดียวต้องรู้ทุกอย่าง ขอแค่มีใจที่จะร่วมมือกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง…

อย่างเช่น การจัดห้องเรียนกลางสวนทุเรียนที่จังหวัดชุมพร ตามที่ได้ขึ้นหัวเรื่องไว้ เราตั้งหัวข้อการเรียนรู้ว่า “การทำทุเรียนนอกฤดูกับเซียนภาคใต้” (https://bit.ly/2UzsVPU) เจ้าของสวนทุเรียนที่เราไปเรียนรู้คือ ผู้ใหญ่ดำรงค์ศักดิ์ สินศักดิ์ บอกมาว่าในวันดังกล่าวจะมีมาเรียนรู้หลายคณะ เราก็บอกว่า “ดีเลยครับ” บรรยากาศจะได้คึกคัก สมดังวัตถุประสงค์ พอถึงวันงานก็มีทั้งสมาคมชาวสวนไม้ผลจังหวัดชุมพร (นำโดยนายกเนิน ศึกขันเงิน) สถาบันทุเรียนไทย(นำคณะมากันหลายคน-หาชื่อพบจะมาใส่ให้อีกครั้งครับ) MeZ (อ่านว่า มีแซด-เป็นธุรกิจซื้อขายทุเรียนออนไลน์ เครือเอสซีจีมานำเสนอด้วย-ซึ่งตามโปรแกรมทีมงานระบบน้ำเพื่อการเกษตรของเอสซีจีจะมาร่วมด้วย แต่บอกว่าไว้โอกาสหน้าครับ) เกษตรอำเภอ(นายบรรยง สันติพิทักษ์) หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมและพัฒนาเกษตร(นายธีระศักดิ์ ยมสวัสดิ์) เกษตรจังหวัด(นายไพสิฐ เกตสถิต) ผู้อำนวนการกลุ่มพัฒนาธุรกิจสหกรณ์(นายณรงค์ วัชรปาณี) และที่พลาดไม่ได้คือ “นายอำเภอหัวใจเกษตร” นายนักรบ ณ ถลาง ได้มาร่วมเป็นเกียรติในงานครั้งนี้ด้วย ฯลฯ (ดูเพิ่มเติมจาก LIVE สด https://bit.ly/2G1rz8z)
หัวใจของงานในครั้งนี้ ก็คือพี่น้องเกษตรกร มากันทั้งหมดกว่า 100 คน ทั้งในจังหวัดชุมพร และจังหวัดใกล้เคียงในภาคใต้ รวมทั้งจากกรุงเทพฯก็มา…(ขอย้ำว่าท่านทั้งหลายไม่ได้มาจากเราหรือใครคนใดคนหนึ่ง แต่มาจากความร่วมมือของเราทุกคนนะครับ)

สำหรับบรรยากาศการเรียนรู้คึกคักมาก เริ่มจากการเรียนรู้เรื่องทุเรียน ว่ากันตั้งแต่ประวัติ(เพราะเรียนกันทั้งวัน-ตอนแรกนั้นตั้งใจจะครึ่งวัน แต่พี่น้องมากันเยอะขนาดนี้ก็ต้องเรียนกันทั้งวัน) ต่อด้วยการปลูก ต่อด้วยเทคนิคการทำทุเรียนคุณภาพ และหัวใจของภาคเช้าว่าด้วยเรื่อง การทำทุเรียนนนอกฤดู (ขอให้ดูจาก LIVE สด https://bit.ly/2G1VEVq) โดยวิทยากรของเรา คือผู้ใหญ่ดำรงค์ศักดิ์ สินศักดิ์ ลากยาวได้สบายๆ เพราะความรู้แน่นปึ๊ก ทำทุเรียนนอกฤดูมาตั้งแต่ปี 2539 (และผู้ใหญ่เป็นนักมวยเก่าขึ้นชกมากว่า 200 ครั้ง ผ่านเวทีราชดำเนินมาแล้ว…จึงมีแรงเพียงพอครับ) พอช่วงบ่ายหลังจากรับประทานอาหารอร่อยฝีมือแม่บ้านผู้ใหญ่ดำรงค์ศักดิ์ และคณะเสร็จแล้ว ก็เดินไปเข้าสวนทุเรียนที่อยู่ใกล้ๆ เราเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการเสียบยอด และการเสริมราก โดยเฉพาะการเสียบยอดนั้นได้สาธิตให้เห็นกันชัดๆ (ขอให้ดูจาก LIVE สด https://bit.ly/2I1hx9D) และ https://bit.ly/2G1rz8z) จบตรงนี้ได้ถ่ายภาพร่วมกัน (ที่เห็นในภาพเป็นส่วนหนึ่ง เพราะบางส่วนที่อยู่จังหวัดไกลๆ ขอตัวกลับก่อนก็มีบ้าง) หลังถ่ายภาพจบก็ได้เวลาชิมทุเรียนกันอย่างไม่อั้น (ขอให้ดูจาก LIVE สด https://bit.ly/2WSzlap)



ยังไม่จบแค่นั้นครับ…จากสวนทุเรียนใกล้บ้านคณะได้ไปต่ออีกสวนหนึ่งที่อยู่ห่างออกไปประมาณ 500 เมตร บ้างก็เดินคุยกันไปเรื่อยๆ บ้างก็ขึ้นรถกระบะฟอร์ดเรนเจอร์ของทีมงาน (ได้ทำหน้าที่อย่างเต็มที่ครับ) พอไปถึงก็ตะลึงกับทุเรียนต้นขนาดใหญ่ที่มีอายุ 30-40 ปี หลายคนโอบกอดต้นทุเรียน เพราะว่าบางต้นนั้นทำเงินปีละ 1 แสนบาท (ต้นละ 1 ตัน) (เผื่อว่าจะได้ปลูกทุเรียนแล้วรวยเหมือนเจ้าของสวนบ้างครับ) แต่ก็มีบางต้นที่ผู้ใหญ่ดำรงค์ศักดิ์ บอกว่าเป็นต้นขี้เกียจ เพราะให้ผลผลิตน้อย แต่จากการเงยหน้าขึ้นไปมองก็เห็นว่าหลายสิบลูกอยู่เหมือนกัน


At Village Headman Damrongsak’s durian orchard, we also learned about storing water for use in the orchard. A cement reservoir is used to store groundwater pumped up for irrigation, together with a simple water system that farmers can install themselves.
There is still much more knowledge to share. The success achieved began with small steps that any farmer can take. Many people asked how much investment would be required. The answer is only hundreds or thousands of baht, while the returns may reach tens or even hundreds of thousands of baht—and the value of the knowledge gained cannot be measured. It is like the saying, “A price in the hundreds, but a million-baht view.” However, none of this is the main purpose of this article.


วัตถุประสงค์หลักของเรา(สิ่งที่อยากบอก) คือเบื้องหลังความสำเร็จที่เกิดขึ้นมาจากความร่วมมือร่วมใจล้วนๆ ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นได้ถ้าขาดสิ่งนี้ “อย่าคิดว่าเราคนตัวเล็กจะสู้คนตัวใหญ่ไม่ได้” ยุคนี้เทคโนโลยีดิจิทัลได้ทำให้ทุกคนเท่าเทียมกันอีกครั้งหนึ่ง “ความคิดที่ใหญ่” “ความคิดที่ตรงกัน” จะทำให้ทุกคนมาเชื่อมต่อกันได้ จึงอยากป่าวประกาศไปยังพี่น้องเกษตรกรทั่วประเทศ รวมทั้งผู้เกี่ยวข้องทั้งมวลที่เห็นพ้องต้องกันว่า “เกษตรคือประเทศไทย” ให้มาร่วมมือร่วมใจกันและเดินไปด้วยกัน


อยากเพิ่มเติมอีกนิดหนึ่งว่า “เกษตรก้าวไกล” กำลังจะออกเดินทางครั้งใหม่ ภายใต้ชื่อโครงการเกษตรคือประเทศไทย ก้าวไกลไปด้วยกัน ปี 2 ชื่อตอนว่า “ค้นหาสุดยอดเกษตรกรประเทศไทย” (THAILAND Super Farmers) ภายใต้ธีม “เกษตรกรคือยอดมนุษย์” (คลิก https://bit.ly/2IhdC7N) ซึ่งกำหนดงานเปิดตัวโครงการ วันพุธที่ 19 มิถุนายน 2562 ระหว่างนี้เราก็นำร่องออกเดินทางไปบ้าง เพื่อจัดเก็บข้อมูลเพิ่มเติม อย่างเช่น โครงการห้องเรียนกลางสวนที่เราได้ทดลองจนเข้าที่เข้าทาง และยังมีโครงการอบรมติดอาวุธความรู้ด้าน DIGITAL ให้กับเกษตรกร (Digital for Farmers) รวมทั้งค้นหาแหล่งน้ำต้นแบบในแปลงเกษตร (Kaset Water หรือ Water for Farmers) ทั้งหมดที่พูดมานี้เป็นกิจกรรมเสริมนอกเหนือจากการทำข่าวค้นหาสุดยอดเกษตรกร แน่นอนว่าเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่เกินกำลังของเรา แต่อย่างที่บอกแล้วครับ ความร่วมมือคือสิ่งที่ยิ่งใหญ่เหนืออื่นใด
รายละเอียดเพิ่มเติมเราจะมาเล่าให้ฟังอย่างต่อเนื่อง ว่าแต่ละกิจกรรมเป็นอย่างไร มีใครที่ร่วมให้การสนับสนุนบ้าง เฉพาะตอนนี้ขอขอบคุณ ฟอร์ด เรนเจอร์ “แกร่งทุกงานเกษตร” พาหนะที่เข้าถึงเข้าใจเกษตรกร และขอบคุณ “เกษตรกรพันธุ์แกร่ง” ของเราทุกคนที่มาร่วมสร้างจุดเริ่มต้น…ถึงเวลาที่จะต้องใส่เกียร์เดินหน้าไปด้วยกันแล้วครับ

หมายเหตุ : ต้องการสนับสนุน หรือร่วมมือใดๆ ติดต่อโทร.ไอดีไลน์ 0813090599 หรือ อีเมล์ : kasetkaoklai@gmail.com …ขอบคุณมา ณ โอกาสนี้ครับ

